Niepamięć Wędrucha

Mróz szczypał Wędrucha w pyszczek. Nosek swędział, jakby był wilgotny. Wędruch spróbował się podrapać, ale łapka ugrzęzła mu w czymś zimnym i sypkim. Z trudem otworzył oczy. Ciemno.

Powąchał i polizał wyjście z nory. Śnieg stopił mu się na języku. Zaczął kopać. Łapki jeszcze się do końca nie obudziły, ale warstwa śniegu nie była gruba i po chwili stanął w jodłowym zagajniku.

Gwiazdy migotały na bezchmurnym niebie. Wiatr porywał śnieg z drzew i sypał Wędruchowi w oczy. Zimno.

Stwór wyjął z nory płaszcz i kapelusz. Na obu zostało już więcej dziur niż materiału. Opatulił się starannie, ale niewiele to dało. W kieszeni płaszcza znalazł zmrożone jabłko. Poczuł ssanie w żołądku. Czapa śnieżna pofrunęła Wędruchowi na głowę, aż kapelusz oklapł, zakrywając mu oczy i nos. Zimno.

Musi iść. Szybko. Zje po drodze. Sięgnął do nory, wyciągnął latarnię i zadrżał. Tego sobie nie przypominał. Dwie z czterech szyb latarni były rozbite.

Wędruch miał problemy z pamiętaniem tuż po wstaniu. Zmarszczył nosek. Wiatr wpadał w dziury płaszcza z jednej strony, kradł ciepło spod futerka i wypadał z drugiej. Wróciły niejasne wspomnienia przyspieszonego oddechu, szelestu krzaków, w których próbował się chować, świstu latających kamieni i brzęku tłuczonego szkła. I smrodu. Ciężkiego, ogłuszającego smrodu.

Stwór chwycił mocniej latarnię, drugą łapką poprawił kapelusz. Co go tak właściwie obudziło?

Węszył, kręcąc mordką na wszystkie strony. W końcu znalazł. Zapach był wyraźny, zdecydowanie mdły i zbłąkany, ale bez niebezpiecznych kwasów.

Ruszył za wonią jak za nitką, prosto przez las. Jodły wyciągały po niego iglaste ramiona, drapały i sypały śniegiem. Wędruch ledwo dźwigał latarnię ponad zaspy. Parł jednak naprzód, parł niezmordowanie, aż poczuł ciepło rozlewające się po łapkach.

Po drodze wpadł na niedźwiedzia. Biedak musiał się przedwcześnie obudzić. Człapał bez przekonania, z zapadniętymi bokami i wystającymi kościami biodrowymi. Zaskoczony warknął ostrzegawczo, ale szybko zorientował się, że to tylko Wędruch, i wrócił do człapania. Stwór spojrzał smętnie na jabłko, rzucił je niedźwiedziowi i pobiegł dalej.

Woń stawała się coraz silniejsza. Wędruch przyspieszył, skacząc nad rowami i zamarzniętymi strumykami. W końcu go zobaczył. Człowiek, oczywiście. Żadne inne zwierzę nie gubi się tak często. Ten szedł w stronę przełęczy, za którą rozciągało się już tylko wielkie pustkowie i moczary. Złe miejsce dla ludzi. Na szczęście nie zaszedł jeszcze za daleko i gdyby znał drogę, wróciłby do stada przed świtem.

Wędruch wiedział, że ludzie są bardzo płochliwi i trzeba ich prowadzić z daleka. Znalazł zwierzęcą ścieżkę, która odbijała w stronę ludzkich siedzib, oddalił się o kilkadziesiąt susów i poczekał, aż zbłąkany człowiek będzie przechodził obok.

Stwór wyjął z kieszeni płaszcza hubkę i krzesiwo, po czym zapalił lampę. Ogień wystrzelił i natychmiast zgasł od podmuchu wiatru. Człowiek szedł dalej w swoją stronę.

Wędruch śledził zgubę, aż znowu trafiła się stosowna ścieżka. Stwór osłonił stłuczone szybki latarni własnym ciałem. Mroźny wiatr przeszywał mu futerko.

Płomień zatańczył, zamigotał i zgasł od przeciągu. Człowiek stanął. Przetarł kilka razy oczy. Zaczął uciekać.

Wędruch rzucił się za nim. Zejście z przełęczy jest bardzo strome, prosto potknąć się na lodzie i zrobić sobie krzywdę. Może człowiek się zmęczy, nie da rady aż tyle biec. A czy Wędruch da radę?

Wiatr zmienił kierunek, zacinając w pyszczek i wyciskając łzy. Wędruch się zatrzymał. Wiatr niósł chłód, wilgoć i… coś jeszcze. Smród. Ciężki, ostry smród. Wędruch spojrzał na potłuczoną latarnię. Wspomnienie bólu zakłuło go w kark.

Stwór chciał zawrócić, ale zbłąkany człowiek szedł prosto w źródło smrodu. Bardzo złe miejsce dla ludzi. Wędruch poprawił kapelusz i, skulony, pobiegł za zgubą.

Łapki przestawały się go słuchać. Potknął się i zarył w zaspę. Coś świsnęło mu obok łebka. Stracił kapelusz. Znowu świst. Stwór rzucił się w stronę najbliższego drzewa. Za późno poczuł smród. Od drzewa odkleił się cień. Uniósł pałkę. Wędruch pisnął przeraźliwie i z bólu wypuścił latarnię.

***

Mróz szczypał Wędrucha w pyszczek. Spróbował rozmasować go łapką. Ból przeszył mu łopatkę. Pisnął i otworzył oczy. Dookoła stało pięciu mężczyzn, wszyscy ubrani w brudne, obszarpane szmaty. Brody nosili długie niemal do pasów. Dwóch trzymało kije, dwóch noże. Jeden bawił się sznurkiem z dyndającym na końcu kamieniem.

Smród lał się z nich falami i wpychał nieproszony aż do gardła.

Ludzie krzyczeli. Część wskazywała na Wędrucha, część na drzewo obok. Wysoko na drzewie siedział zbłąkany wędrowiec.

Wędruch zobaczył, że latarnia leży tuż obok niego. Złapał ją, zagryzł ząbki z bólu i wstał. Cuchnący ludzie otaczali go ze wszystkich stron, ale Wędruch wiedział z doświadczenia, że pewnie spłoszą się, jak podejdzie bliżej. Ruszył w stronę najbliższego.

Mężczyzna kopnął go z całej siły. Wędruch pisnął, przekoziołkował i zwinął się w kłębek. Ukłuły go odłamki ostatnich szybek z latarni.

Mężczyzna nachylił się z nożem. Uniósł rękę do ciosu. Krzyki się nasiliły. Inny mężczyzna, ten z kamieniem na sznurku, zasłonił Wędrucha i zaczął krzyczeć jeszcze głośniej, wymachując rękami.

Wędruch zamknął oczy. Zawsze miał problemy z pamiętaniem, nie tylko po wstaniu, ale był pewien, że tego człowieka ze sznurkiem już gdzieś widział. Tak. Stwór świecił mu na zamarzniętych moczarach, gdy zabłądził w labiryncie kruchej trzciny i cienkich lodowych tafli. Potem gdy się wydostali, gonił Wędrucha i zbił mu latarnię.

Stwór otworzył oczy. Mężczyźni stali i patrzyli na siebie w milczeniu. W końcu ten z kamieniem pokręcił głową, mruknął coś pod nosem i odszedł na bok. Rzucił Wędruchowi przepraszające spojrzenie. Stwór zobaczył, jak księżyc odbija się w ostrzu noża wzniesionym do ciosu. Twarz oprawcy wykrzywił dziki grymas. Wędruchowi kojarzył się z wilczą matką, która pożera własne dzieci. Widział to kiedyś, czy tylko sobie wyobrażał? Nie pamiętał. Całe to zapominanie nie wyszło mu na dobre. Teraz było już jednak za późno, żeby się tym przejmować.

Ryk wstrząsnął polaną. Mężczyźni rzucili się do ucieczki. Oprawca zdążył się odwrócić akurat, żeby zobaczyć, jak niedźwiedź skacze i przyszpila go do ziemi.

Niedźwiedź dobierał się do niego niespiesznie, jakby próbował połaskotać młode, a nie zagryźć człowieka. Wędruch z trudem wczołgał się na mężczyznę i stanął mu na klatce piersiowej, zapadając się łapkami w szorstkiej brodzie. Pisnął ostrzegawczo. Mała futrzana kulka przed ogromnym drapieżnikiem.

Niedźwiedź warknął. W jego oczach nie było okrucieństwa, tylko okropny, ssący głód. Spojrzał na mężczyznę. Znowu warknął, ale Wędruch stał nieugięty. Gorący, cuchnący oddech buchał mu w twarz.

Niedźwiedź spojrzał na Wędrucha, tym razem błagalnie. Wydawało się, że zwierz zmalał i posmutniał. Po chwili odwrócił się z rezygnacją i poczłapał w stronę lasu.

Gdy zniknął wśród drzew, pozostali mężczyźni wrócili na polanę. Zrzucili Wędrucha, nachylili się nad towarzyszem i zaczęli opatrywać rany.

Wędruch miał wielką ochotę uciekać. Pobiec za niedźwiedziem i razem z nim poszukać czegoś do jedzenia. Powinien uciekać, ludzkie krzyki przypominały mu o niebezpieczeństwie, tylko… delikatna woń zbłąkanego wędrowca ciągle płynęła z drzewa. Jak tylko ta piątka przestanie być spłoszona, pewnie zrobią wędrowcowi krzywdę. Nie można go tak zostawić.

Wędruch zmusił łapki do zrobienia kilku kroków. Wytarł pyszczek ze śniegu i czegoś innego, słodkiego i lepkiego. Złapał latarnię i podreptał z nią pod drzewo. Włożył łapkę do kieszeni. Hubka i krzesiwo gdzieś mu wypadły. Może skoro jest tak blisko, to człowiek zauważy latarnię, nawet jak nie będzie zapalona?

Stwór wyprostował się i pomachał potłuczoną latarnią w stronę gałęzi. Wędrowiec na drzewie niby wodził za nią wzrokiem, ale nie schodził.

Łapki ugięły się pod Wędruchem. Objął go śnieg. Najpierw zabrał ból. Potem powoli, ale nieubłaganie, zaczął zabierać czucie. Wędruch próbował wstać, ale nie miał siły.

Usłyszał kroki. Któryś z mężczyzn – Wędruch nie pamiętał już za dobrze, który jak wyglądał – podszedł do latarni i zaczął ją rozpalać. Szło mu ciężko, bo cała namokła, ale pracował wytrwale i w końcu między resztkami szkieł zatańczył ogienek, który szybko urósł.

Ktoś postawił Wędrucha na nogi, ktoś włożył mu uchwyt latarni w łapkę. Stwór ostatkiem sił zamachał w stronę drzewa. Zbłąkany wędrowiec obserwował go przez chwilę z rozdziawionymi ustami, po czym zszedł na ziemię.

Wędruch odczłapał kawałek, żeby go nie spłoszyć. Brodaci mężczyźni się rozstąpili.

Stwór szedł powolutku, prowadząc wędrowca. Chciałby iść szybciej, ale nie był w stanie. Na szczęście wszyscy ludzie byli dzisiaj mało płochliwi i wędrowiec przed nim nie uciekał.

W końcu doszli do punktu, z którego do ludzkiego stada prowadziła już prosta droga. Człowiek przyspieszył kroku i prawie biegiem ruszył dalej.

Wędruch przycupnął pod drzewem. Zgasił latarnię. Zaczął prószyć śnieg. Stwór chciał poprawić dziurawy kapelusz, ale nie miał już kapelusza. Gdzie go zapodział? Nie pamiętał. Wędruch miał problemy z pamiętaniem.

Było mu trochę żal. Lubił kapelusz. Siedział z tą myślą, aż na futerku uzbierała mu się warstwa białego puchu.

Było mu żal. Czego? Nie pamiętał.

Poszedł szukać nowej nory.