Cuiavia. Vicus. 0013. Dzień trzynasty.

– Gniewko – odezwała się Agnieszka, przerywając ciszę. – Powiedz mi, co z tymi kurami… – Ptaki z zapałem wydziobywały z ziemi każdy kąsek, który udało im się wydrapać pazurami.

– Niosą się? Czy pożytku z nich tyle, że zjadają resztki?

Przełknął łyżkę zupy i wytarł usta wierzchem dłoni. Długo obserwował drób.

– Niosą się – odparł pewnie. – Kury to sprytne stwory. Trzeba za nimi deptać… cichutko i wypatrywać, w jakie chaszcze łazi. Gdy już zniesie, wyłazi i chwali się. Wtedy wiesz, że jajo gdzieś tam jest. Ale trzeba być szybkim, bo żmij albo ropucha mogą je znaleźć.

– Zatem czeka nas szpiegowanie drobiu – śmiała się. – Szkoda na to czasu. – Przeniosła wzrok na kurnik. – Skoro mają dach nad głową, urządzę im tam gniazda. Jagna kazała mi ćwiczyć palce.

– Pomogę – wtrącił. – Przyniosę wiechy trzciny. Wyścielimy nimi kosze.

– Paniculae Phragmitis australis. Nada się. Lekka, chłonie wilgoć i trzyma ciepło.

– Po kąpieli nazbieramy kamyków o kształcie jajek. Podłożymy je kurom na zachętę – zaproponował.

– Co? – zaśmiała się. – Skąd ten pomysł?

– Nie zapominaj, że jestem prostym chłopakiem ze wsi, podpatrzyłem to i owo u sąsiadów… – mrugnął do niej.

Dzień płynął ustalonym rytmem. Wyrabiał cegły z wczorajszej masy i przygotowywał kolejną porcję gliny. Trzciny układał na dachu wiaty.

W południe przerwali pracę.

– Patrz – szepnęła, gładząc krawędź jednej z cegieł. – Schną równo, bez pęknięć.

– Jeszcze tydzień, może dwa, i zaczniemy myśleć o wypale – uzupełnił zadowolony.

– Pora to zaplanować – odparła. – To nasze kluczowe wyzwanie. Mamy jedną szansę, której nie wolno nam zmarnować. Nie pozwolę, byś przez kolejny miesiąc harował ponad siły tylko po to, by na koniec zostać z niczym.

– Tak, musi nam się udać za pierwszym podejściem. – Spojrzał na nią z czułością.

Pracowali obok siebie. Ciszę zakłócały rwane oddechy, mlask stóp w błocie, trzeszczenie wikliny.

– Sól – rzuciła nagle. – Bez niej nie zakonserwujemy mięsa.

– I żelazo – dodał, skupiony na glinie. – Nóż to za mało. Potrzebujemy siekiery… i czegoś do gotowania z metalu, te gliniane garnki wiecznie nie wytrzymają.

– Garnki wypalimy razem z cegłami, ale metalowe naczynia… to zmieniłoby wszystko – zawiesiła głos.

– I jak sprawuje się nowy sprzęt? – Robert zawołał wesoło na widok wracającego z łąki Gniewka.

Chłopiec wyprostował się, wypiął pierś i z szerokim uśmiechem uderzył dłonią w bok wiklinowego kosza. – Dobrze! Teraz mieści dwa razy więcej trawy niż worek i się tak nie trudzę.

– Nie przeładowujesz go? Nie przepracuj się. – Zmrużył oczy, po czym przeniósł wzrok na żonę. – Jak sądzisz, wyciosam oś z kołami?

– Kto, jeśli nie ty! – odpowiedziała radośnie.

Obserwowali chłopca, który zwinnie wyrzucał naręcza trawy i rozściełał je na kozłach.

* * *

Słońce barwiło niebo krwistą czerwienią. Szykował się do ostatniego kursu nad rzekę.

– Zostaw to – powiedziała cicho. – Na dziś już wystarczy.

Uniósł brwi w zdziwieniu. – Co ty? Szkoda marnować czas.

– Nic się nie zmarnuje – odrzekła z zagadkowym uśmiechem. – Chodź. Zmyj z siebie glinę, przejdziemy się.

Nalegała tak stanowczo, że bez słowa odłożył nóż. W nurtach rzeki zostawił brud i ciężar całego dnia. Minęli ścieżkę prowadzącą do chaty, poprowadziła go ku trawiastemu wzgórzu panującemu nad doliną. Na szczycie stał potężny dąb, rozdarty uderzeniem pioruna.

Na szczyt dotarli z ciężkim oddechem, oparli się o osmalony pień. W złotym świetle zachodu rozpościerała się pod nimi cała dolina.

– Pięknie tu – szepnął. – Po co mnie tu zabrałaś? Chyba nie tylko dla widoków? – Przyciągnął ją do siebie.

Ze śmiechem wysunęła się z jego ramion.

– Rozejrzyj się dobrze.

Omiótł wzrokiem dolinę. Bezkresne lasy, łagodne wzgórza, rzeka. – Na co mam patrzeć? Nie rozumiem.

– Porzuć szczegóły. Uchwyć całość. – Naprowadzała go cicho. – Spójrz na to szerokie zakole rzeki tam, na wschodzie. Na linię tych wzgórz w oddali. A tam… ta wielka, płaska łąka, na której nas znaleźli.

Wodził wzrokiem od zakola rzeki do linii wzgórz, a jego źrenice rozszerzały się z każdym uderzeniem serca. Otworzył usta, by coś powiedzieć, ale wydał z siebie tylko cichy, świszczący dźwięk. Cofnął się o krok, o mało nie tracąc równowagi.

– Nie… – szepnął, kręcąc głową. – Nie, to nie może być… Naprawdę myślisz, że my jesteśmy… tutaj?

– Przecież wszystko do siebie pasuje – odparła pewnym głosem.

Utkwiła wzrok w horyzoncie, dostrzegała tam majaczące widma przyszłości.

– Patrz. Tam, w tym zakolu, pośród olch… zalśni w słońcu Kujawski Port Kosmiczny. – A tam… – Wskazała zbocze wzgórza. – Wyrośnie nasz wieżowiec. – Tam, gdzie nas znaleźli. – Przesunęła rękę. – Będzie twój Instytut Kontinuum Czasoprzestrzennego.

– Wygląda na to, że nie skłamałeś Kwieciszowi, nazywając nas „tutejszymi”.

– Kiedy to odkryłaś? – głos ledwo opuścił gardło.

– Jagna opowiedziała mi swoją historię – zaczęła. – Uciekli znad wielkiego jeziora, kilka dni drogi, na wschód. Wiedli tam spokojny żywot, póki któryś z sąsiadów nie zapragnął władzy nad wszystkimi…

Uniósł głowę, zaciekawiony. – Klasyka. Silna jednostka podporządkowuje sobie wspólnotę, po czym wymusza daniny na utrzymanie dworu.

– Tak. Tyle że Jagna opisała porażkę – ciągnęła. – Lud podniósł bunt, otoczył tyrana w grodzie i skazał na śmierć głodową… choć według niej, to nie głód ich wykończył, lecz plaga myszy.

– Myszy… gród… jezioro… – zamilkł. – Czekaj… Spojrzał na nią ostro. – Chcesz mi powiedzieć, że to… Popiel?

– Tak. Jagna znała go osobiście.

Wpatrywał się w nią szeroko otwartymi oczami. – Tego z legend?!

– Tak. Trafiliśmy w czasy, w których legenda to rodzinne wspomnienie.

– Gopło! – wyrzucił z siebie. Kilka dni marszu na wschód…

Zamilkł, gdy ostatnie smugi światła utonęły za horyzontem. Nad dolinę nadciągnął granatowy zmierzch, a nieboskłon nakropiły pierwsze gwiazdy. Chłodny wiatr zaszeleścił w liściach dębu.

– Sądzisz, że to nasza przeszłość? Że każdy nasz krok zapisano już w historii? Czy… czy włączając maszynę, wyrwaliśmy dziurę w czasie i stworzyliśmy równoległy świat?

Nie czekał na odpowiedź. Mówił coraz szybciej. Chodził w koło trąc włosy dłońmi.

– Czekaj! Jeśli to przeszłość… to znaczy, że już ją przeżyliśmy, tak? – Czyli co… nic nam się nie może stać? – To bez sensu… – urwał. – Przecież mogę jutro zginąć.

– I co wtedy? Rozpłynę się w paradoksie? A jeśli zniknę, to jak mogłem istnieć w przyszłości, żeby tu trafić?

Zatrzymał się gwałtownie w pół kroku. Odwrócił się, panikę w jego oczach zastąpił fanatyczny blask.

– To wszystko musi mieć jakąś regułę… jakiś bezpiecznik – mruknął, patrząc w ziemię. – Coś, co sprawia, że to się jednak „zgadza”.

– Kochanie… – szepnął nienaturalnie uroczystym głosem. – A co, jeśli… znaleźliśmy wyjście?

– Jakie wyjście? O czym ty mówisz? – zaniepokojona podeszła bliżej.

– Wyjście dla ciebie – ciągnął.

– A jeśli… – zawahał się. – Jeśli coś pójdzie „nie tak”… – Na tyle, że to wszystko się cofnie – Jeśli moja śmierć to twój bilet powrotny…

Zamarła. Piegi zdominowały trupio bladą twarz. Przerażenie zdławiło głos w gardle. W głowie eksplodował niemy krzyk, po chwili wydarł się na zewnątrz zdławionym, furiackim szeptem.

– Nawet o tym nie myśl! A co, jeśli Wszechświat nie zauważy twojego poświęcenia?! Co ja tutaj zrobię sama, bez ciebie?! Pomyślałeś chociaż przez chwilę o tym?! Ty… ty pieprzony egoisto!

Rzuciła się na niego z pięściami.

– Sądzisz, że to szlachetne?! – krzyczała przez łzy. – Zostawić mnie samą w tej dziczy?!

– To nie poświęcenie! To ucieczka!

Długo przyjmował ciosy, aż pochwycił jej dłonie i przyciągnął do siebie. Szloch wstrząsał nią, czoło bezwładnie uderzało o jego pierś.

– Przepraszam… – szepnął, kołysząc ją delikatnie. – Przepraszam, głupi pomysł… Już dobrze… Ciii… Jesteśmy w tym razem. Już dobrze.

Trwali w uścisku, dopóki jej płacz nie przeszedł w ciche łkanie. W końcu odsunęła się, jej ciałem wciąż targały dreszcze. Chwyciła go za ramiona i zmusiła, by utkwił wzrok w jej oczach.

– Przestań! Szukać reguł w tym obłędzie. – Pokręciła głową. – A czas pękł. Jak ten dąb. – I to, co tu widzimy… to już coś nowego. Nie ma powrotu. Jest tylko to, co tu i teraz.

Założył ręce na kark, odchylił się w tył.

– Ale czy wolno nam skazić ten świat wiedzą z przyszłości? – zapytała cicho.

– Działamy tu niczym gatunek inwazyjny. – Pocierał twarz dłońmi. – Co zatem proponujesz? Pozwolimy Gniewkowi skonać na pierwszą lepszą infekcję, bo lękamy się „efektu motyla”?

– Nie wiem – odparła drżącym głosem. – Może… powinniśmy przyjąć zasadę: wiedza służy tylko nam. Stworzymy wokół siebie małą bańkę przyszłości.

– To egoistyczne.

– Nic innego nie przychodzi mi do głowy – szepnęła. – Musimy przeżyć, zostawiając po sobie jak najpłytszy ślad. Jak najmniejszą bliznę na tkance tego świata.

Omiótł wzrokiem dziką, nietkniętą dolinę. Przez moment dostrzegał w niej widmo utraconego, świetlistego świata, by po chwili ujrzeć przerażającą, pustą kartę, którą mieli zapisać. Ciężar straty, przytłaczająca odpowiedzialność, a nade wszystko palące poczucie winy.

– Aga, ja… ja tak bardzo… – wykrztusił. Głos uwiązł mu w gardle, a potem pękł, przechodząc w gwałtowny szloch, który niemal rzucił go na kolana.

Przyciągnęła jego głowę do siebie i objęła w silnym uścisku.

– Chodź. Może Gniewko przygotował kolację. Czas napisać kolejny rozdział naszej historii.