Tadeusz

Za­kład­kę zna­lazł, gdy grze­bał w śmiet­ni­ku. Scho­wał zna­le­zi­sko mię­dzy stro­ny "Prze­glą­du Spor­to­we­go", który za­wsze przy sobie nosił i czy­tał, kiedy tylko na­szła go ocho­ta.

– Nie­wia­ry­god­ne czego lu­dzie po­zby­wa­ją się z domów – mówił po każ­dej uda­nej wi­zy­cie na wy­sy­pi­sku.

Oto na przy­kład wa­liz­ka ze sztuć­ca­mi – jeden za­wia­s dobry, drugi urwa­ny. Dla Ta­de­usza nie był to żaden pro­blem. Iden­tycz­ne za­wia­sy można do­ku­pić u Heńka na Dłu­giej, przy­krę­cić i no­si­deł­ko na medal. W ze­sta­wie bra­ku­je łyżki i noża, resz­ta leży rów­niut­ko po­ukła­da­na w prze­gród­kach. Tylko wy­czy­ścić, a potem można śmia­ło jeść obiad nawet z samym pa­pie­żem. Tyle róż­nych, cał­kiem do­brych, rze­czy.

To wła­śnie wtedy, gdy schy­lał się po wa­liz­kę, zo­ba­czył za­kład­kę do książ­ki. Wy­glą­da­ła na za­rdze­wia­łą, ale kiedy na nią splu­nął i prze­tarł po­wierzch­nię rę­ka­wem, za­lśni­ła.

­ – Ładne cacko, chyba sre­bro – wy­mam­ro­tał, wyj­mu­jąc z kie­sze­ni upa­pra­nych dżin­sów ga­ze­tę.

Nie za­wsze był bez­dom­ny, tak samo jak nie za­wsze uty­kał na lewą nogę. Po pro­stu coś się kie­dyś po­plą­ta­ło i nie było spo­so­bu tego od­krę­cić.

– A może do­brze, że tak się stało – ma­wiał, wspo­mi­na­jąc dawne czasy.

Nie miał do ni­ko­go żalu – ani do żony, że przy­pra­wi­ła mu rogi, ani do wspól­ni­ka, który oprócz żony ukradł mu firmę.

Wie­czo­rem, sie­dząc w swej norze, drew­nia­nej szo­pie na te­re­nie ogród­ków dział­ko­wych, oglą­dał zna­le­zio­ne przed­mio­ty. Sztuć­ce oczy­ści i sprze­da Staś­ko­wi. Ma­jąt­ku za te kla­mo­ty nie weź­mie, ale na pewno star­czy gro­sza przy­naj­mniej na ty­dzień do­bre­go żar­cia. Za­kład­kę za­trzy­ma jako amu­let. Za­wsze miał sła­bość do smo­ków, nawet ko­lek­cjo­no­wał kie­dyś takie ko­lo­ro­we fi­gur­ki z gipsu. Stare czasy, stu­dia albo może jesz­cze wcze­śniej… Ten jest wy­jąt­ko­wy. Wę­żo­wa­te, po­kry­te łu­ska­mi ciel­sko ozdo­bio­no pę­kiem łań­cusz­ków. Cicho dzwo­ni­ły, gdy czy­ścił za­kład­kę wil­got­ną szmat­ką i pastą do zębów. Tego wie­czo­ru sen­ność ogar­nę­ła go szyb­ko. Za­wi­nię­ty w koł­drę za­snął, nawet nie zdą­żyw­szy wy­są­czyć piwa z bu­tel­ki.

Noc była cięż­ka, pełna kosz­ma­rów nio­są­cych obłęd i strach. Obu­dził się zlany zim­nym potem, brud­ny i wy­czer­pa­ny. Strasz­li­wie bo­la­ła go głowa, a kiedy do­tknął skro­ni, wy­czuł pod pal­ca­mi coś twar­de­go, jakby grud­kę za­schnię­te­go błota. Nie chcia­ło się od­kle­ić, skóra pie­kła, żo­łą­dek wa­rio­wał, a przed ocza­mi po­ja­wi­ły się mrocz­ki.

Pew­nie to ja­kieś par­szy­we za­tru­cie, po­my­ślał, pa­da­jąc bez sił na łóżko.

Na szczę­ście była nie­dzie­la, dzień za­sto­ju na wy­sy­pi­sku. Kiedy słoń­ce zaj­rza­ło przez za­snu­te pa­ję­czy­ną okno do wnę­trza cia­snej kan­cia­py, przyj­rzał się ubra­niu. Było brud­ne i po­pę­ka­ne, jakby jakaś ta­jem­ni­cza siła ro­ze­rwa­ła je od we­wnątrz. Z tru­dem się pod­niósł i z pudła wy­szpe­rał stare, odra­pa­ne lu­ster­ko.

– Co u dia­bła? – szep­nął, oglą­da­jąc twarz.

To, co uj­rzał nad skro­nią, nie było za­schnię­tą grud­ką błota, ale na­ro­ślą w kształ­cie smo­czej łuski. Prze­stra­szył się nie na żarty, gdy po do­kład­nych oglę­dzi­nach zro­zu­miał, że dziw­ne zgru­bie­nie to osa­dzo­na w skó­rze płyt­ka kost­na po­kry­ta srebr­nym szkli­wem. To coś było czę­ścią jego ciała.

– Smo­cza łuska – wy­du­sił drżą­cym z prze­ra­że­nia gło­sem.

Na­tych­miast się­gnął po le­żą­cą na skrzy­ni za­kład­kę. Mi­tycz­ny gad sre­brzył się w pro­mie­niach słoń­ca, jakby drwił z jego stra­chu.

Przez na­stęp­ne dni pró­bo­wał żyć nor­mal­nie, ale nor­mal­ność stała się po­ję­ciem abs­trak­cyj­nym. Wkrót­ce na przed­ra­mio­nach i wzdłuż krę­go­słu­pa po­ja­wi­ły się ko­lej­ne łuski. Swę­dzia­ły nie­mi­ło­sier­nie. Kiedy się dra­pał, z ran nie wy­cie­ka­ła krew, lecz gęsta, opa­li­zu­ją­ca ciecz o za­pa­chu ozonu i sta­re­go że­la­za.

Za­czął uni­kać ludzi. Nawet Heńka z Dłu­giej omi­jał sze­ro­kim łu­kiem, choć wa­liz­ka ze sztuć­ca­mi cze­ka­ła na na­pra­wę. Bał się, że ktoś od­kry­je jego se­kret. Jed­no­cze­śnie nigdy nie był w lep­szej for­mie. Lewa noga, dotąd bez­wład­na i bo­le­sna, wró­ci­ła do daw­nej formy. Uty­ka­nie znik­nę­ło, za­stą­pio­ne dra­pież­ną, nie­mal bez­sze­lest­ną lek­ko­ścią ruchu.

No­ca­mi trans­for­ma­cja zda­wa­ła się na­bie­rać tempa. Sny, dotąd pełne cha­otycz­nych ob­ra­zów i lęku, teraz stały się wi­zja­mi po­tę­gi. Śnił o pod­nieb­nych wi­rach, o za­pa­chu siar­ki i o świe­cie wi­dzia­nym z wy­so­ko­ści chmur, gdzie ludz­kie osie­dla wy­glą­da­ły jak mro­wi­ska cze­ka­ją­ce na jeden po­dmuch ognia. Coraz czę­ściej bu­dził się w róż­nych czę­ściach mia­sta, nie pa­mię­ta­jąc, jak się w nich zna­lazł – raz był to dach opusz­czo­ne­go ma­ga­zy­nu, innym razem cuch­ną­ca hałda śmie­ci.

Pew­ne­go wie­czo­ru w jego pier­siach roz­go­rzał tak po­tęż­ny żar, że nie spo­sób było go już ni­czym zdu­sić. Męż­czy­zna za­czął mio­tać się po po­miesz­cze­niu, nisz­cząc wszyst­ko wokół, aż w końcu roz­trza­skał cien­ką ścia­nę z desek i wy­padł z ry­kiem na ze­wnątrz. Chłod­ne, nocne po­wie­trze nie przy­nio­sło mu jed­nak ulgi – w jego wnę­trzu wciąż pło­nął ogień. Skóra na ple­cach na­pię­ła się do gra­nic wy­trzy­ma­ło­ści, by po chwi­li pęk­nąć z su­chym trza­skiem, uwal­nia­jąc po­tęż­ne, skó­rza­ste skrzy­dła o bar­wie oksy­do­wa­ne­go sre­bra. Śle­pia, pełne furii, utkwił w ma­ja­czą­cych w od­da­li luk­su­so­wych apar­ta­men­tow­cach, które o tej porze lśni­ły ty­sią­ca­mi świa­teł. W jed­nym z nich jego dawny wspól­nik i była żona wła­śnie kła­dli się spać, nie­świa­do­mi nad­cią­ga­ją­ce­go za­gro­że­nia.