Szczurza robota

Spo­śród kilku moż­li­wo­ści Adam wy­brał pub w Bir­ming­ham. W środ­ku było gwar­no i gęsto od dymu. Ro­zej­rzał się i usiadł przy ostat­nim wol­nym sto­li­ku.

Czas się tu za­trzy­mał. A może nigdy nie ru­szył? – po­my­ślał.

W kącie zwi­sał wy­sza­rza­ły trans­pa­rent „Dzień św. Pa­try­ka, 1940”. Nie rzu­cał się w oczy, ina­czej mógł­by wy­wo­łać awan­tu­rę – a w ta­kich lo­ka­lach wy­star­czy­ła iskra. Bar za­peł­nia­li go­ście, spra­gnie­ni co­dzien­nej pinty wa­rzo­ne­go na miej­scu sto­uta.

– Można? – mruk­nął krępy osi­łek, przy­siadł­szy się do Adama.

Jego kom­pan, chu­dzie­lec z brodą, do­łą­czył bez py­ta­nia i po­wie­dział:

– Czyli co? Ten skur­wiel Mer­ski coś kom­bi­nu­je.

– Ta. Ga­da­ją o zwol­nie­niach. – Osi­łek splu­nął na pod­ło­gę. – Urzę­das, szczur jeden. Taki sam jak te, co łapię! Małe śle­pia, węszy no­cha­lem.

Adam za­gryzł wargi, tra­fi­li go w czuły punkt. Ho­ło­ta nigdy nie do­ce­nia służ­by pu­blicz­nej, a prze­cież każdy urzęd­nik tylko sto­su­je prawo i sam o ni­czym nie de­cy­du­je.

– Zwol­nie­nia? I co? Po­to­pi­my się w tych szczu­rach? – ob­ru­szył się bro­dacz.

– Wła­śnie nie! W ra­tu­szu ga­da­ją, że są firmy, co mają tru­ci­zny, co robią tę… jak to się mówi…

– De­ra­ty­za­cję? – włą­czył się Adam.

Osi­łek skrzy­wił się, od­wró­cił ple­ca­mi, a do kom­pa­na rzu­cił:

– Mój stary i dziad ła­pa­li szczu­ry całe życie. Lu­dzie to sza­no­wa­li. I co? Nagle ma być ina­czej?

Dopił sto­uta i spoj­rzał łap­czy­wie na pintę ko­le­gi.

– Zo­staw, mam tylko na jedno! – rzu­cił bro­dacz i od­su­nął szklan­kę. – Za dużo kom­bi­nu­jesz. Ja się nie boję. Je­stem dobry w tym, co robię, tak jak i ty! – za­chry­piał.

– Oby tak było. Mam ro­dzi­nę na utrzy­ma­niu. – Szczu­ro­łap klep­nął bro­da­cza w ramię.

– Ja też, bra­cie, ja też. Mała Sara znowu jest chora. – Bro­dacz spo­chmur­niał.

– A pan? Czym się zaj­mu­je? – za­py­tał Adam.

– A co cię to? Jakiś urzę­das je­steś? Nie twoja spra­wa – wtrą­cił się szczu­ro­łap.

Adam prze­mil­czał za­czep­kę. Osi­łek wy­glą­dał groź­nie, a on… wła­ści­wie był „urzę­da­sem”.

– Roz­wo­żę lód – od­po­wie­dział bro­dacz. – O świ­cie ru­szam fur­man­ką z lo­dow­ni i wożę po do­mach bryły.

Za­nu­rzył wąsy w pian­ce, prze­łknął gło­śno i dodał:

– Ty, a znasz mego szwa­gra? Kawał chło­pa, a szuka ro­bo­ty.

– Co? Czemu? – Osi­łek zmarsz­czył czoło.

– Bo tak! – burk­nął bro­dacz. – Jako czło­wiek-bu­dzik już nie jest po­trzeb­ny.

– Ta, o tym mówię! Kie­dyś i do mnie pukał o świ­cie. A la­tar­ni­cy? Ci od ga­zo­wych lamp na mie­ście? Kto ich pa­mię­ta?

– Nikt. Zni­kli, a świat nie runął. Tak dzia­ła ten cały… no…

– Sys­tem? – znów pod­po­wie­dział Adam.

– Ta. Wła­śnie.

Roz­mo­wę prze­rwał dźwięk tłu­czo­ne­go szkła.

– Le­je­cie tu szczo­chy! – za­wo­łał ze szkoc­kim ak­cen­tem rudy męż­czy­zna w mun­du­rze i ru­szył do wyj­ścia, od­wra­ca­jąc się od baru.

Ele­ganc­ki za­wa­dia­ka o wy­go­lo­nych bo­kach głowy i z za­cze­sa­ną grzyw­ką zła­pał go za rękaw i rzu­cił:

– Wy­ra­żaj się, kra­cia­sty ku­ta­sie. Nie je­steś u sie­bie!

Szkot wy­pro­wa­dził sier­po­wy, ale chy­bił. An­glik bły­ska­wicz­nie tra­fił go w nos.

I wszy­scy rzu­ci­li się sobie do gar­deł, jakby tylko cze­ka­li na sy­gnał. Żoł­nie­rze i cy­wi­le, ko­mu­ni­ści prze­ciw kon­ser­wa­ty­stom, miej­sco­wi i przy­jezd­ni. An­gli­cy, Ir­land­czy­cy i Szko­ci. Krze­sła la­ta­ły, szkło pę­ka­ło pod bu­ta­mi. Adam, czło­wiek z ze­wnątrz, pró­bo­wał prze­ci­snąć się do wyj­ścia. Szczu­ro­łap chwy­cił go za koł­nierz i krzyk­nął:

– Urzę­das zwie­wa!

Nie było czasu na roz­ter­ki. Adam prze­rzu­cił na­past­ni­ka przez ławkę, usiadł na nim i ude­rzył. Raz, drugi. Nie prze­stał, nawet gdy z roz­kwa­szo­ne­go nosa chlu­snę­ła krew.

Nagle szkoc­ki żoł­nierz za­szedł go od tyłu i za­ci­snął ramię na szyi. Adam nie mógł zła­pać po­wie­trza, świat za­wi­ro­wał. I wtedy wszyst­ko sta­nę­ło. Ko­lo­ry wy­bla­kły, dźwię­ki uci­chły. Po­je­dyn­cze li­te­ry kodu za­wi­sły w prze­strze­ni: #Błąd 403.

– Czy chcesz zre­se­to­wać sy­mu­la­cję? – za­py­tał sys­tem.

– Nie. Skończ­my, wy­star­czy – od­po­wie­dział Adam, pró­bu­jąc zła­pać od­dech.

– Dzię­ku­ję za udział w Mind­Sync, ko­rzy­sta­łeś z mo­du­łu „trans­fer prze­żyć”. Za­chę­ca­my do wy­pró­bo­wa­nia in­nych usług.

Usiadł na skra­ju fo­te­la. Do­pie­ro po chwi­li uspo­ko­ił od­dech, prze­tarł oczy, po­pra­wił musz­kę i wstał.

– Za­pra­sza­my na dal­szą część przy­ję­cia i ży­czy­my uda­nej za­ba­wy. Pa­mię­taj o prze­ka­za­niu opi­nii. Wciąż je­ste­śmy w fazie te­stów – po­że­gnał go sys­tem, gdy na­ci­snął przy­cisk od­blo­ko­wu­ją­cy drzwi.

Wziął wi­zy­tów­kę z kodem QR, na któ­rej prze­czy­tał:

65 lat

Na czele ludz­ko­ści – ku gwiaz­dom – od 1969 r.

Pa­tron ge­ne­ral­ny: Mind­Sync

Scho­wał ją do kie­sze­ni, zszedł po mar­mu­ro­wych stop­niach i za­nu­rzył się w tłu­mie gości. Oto­czył go gwar roz­mów. Ru­szył w stro­nę bu­fe­tu z owo­ca­mi morza, lecz omal nie wpadł na parę ro­bo­tów tań­czą­cych walca.

– To samo było rok temu. Mo­gli­by sobie da­ro­wać od­grze­wa­ne ko­tle­ty – po­my­ślał, śle­dząc ich płyn­ne ruchy.

Po­czuł na ra­mie­niu dłoń i za­pach zna­jo­mych per­fum. Wzdry­gnął się, po czym od­ru­cho­wo wy­pro­sto­wał.

– Je­steś, Pu­chal­ski. Już my­śla­łem, że się na­wa­li­łeś i za­sną­łeś gdzieś w kącie – rzu­cił An­to­ni Racki.

– Wy­obraź sobie, że nie. Kor­po­sy przy­go­to­wa­ły atrak­cje dla wy­bra­nych.

– Wia­do­mo. To nie am­ba­sa­da jest spon­so­rem im­pre­zy. – Racki zdjął z tacy kel­ne­ra kie­li­szek szam­pa­na. – Trans­fer prze­żyć? W czy­jej skó­rze?

– Urzę­da­sa. – Pu­chal­ski spu­ścił wzrok. Dla­cze­go sam użył tego słowa? Prze­cież go nie zno­sił.

– Czyli w swo­jej sprzed lat! – Racki się ro­ze­śmiał. – Zanim wy­cią­gną­łem cię za uszy i wy­sze­dłeś na ludzi. Przy­naj­mniej fi­nan­so­wo.

Racki prze­su­nął spoj­rze­niem po ma­ry­nar­ce Pu­chal­skie­go. Adam udał, że ko­men­tarz go nie do­tknął.

Racki przy­po­mi­nał mu o tam­tym długu nie­mal przy każ­dej oka­zji. Pu­chal­ski zer­k­nął na jego ide­al­nie przy­strzy­żo­ną brodę, gład­ko za­cze­sa­ne włosy i gar­ni­tur, na któ­rym nie było ani jed­nej fałdy. Wła­sna ma­ry­nar­ka nagle wy­da­ła mu się jesz­cze bar­dziej po­gnie­cio­na.

– W barze wy­bu­chła bójka. To było takie praw­dzi­we. Jakby uży­cie siły… 

– Eks­cy­tu­ją­ce? Zmie­ni­łeś się, Adaś. Nie je­steś już taką mięk­ką klu­chą – po­wie­dział Racki i znów się ro­ze­śmiał.

Daw­niej Pu­chal­ski przy­jął­by cios i spu­ścił wzrok. Teraz wolał my­śleć, że już nie na­le­ży do ludzi, któ­rzy bez­rad­nie ob­ser­wu­ją życie z boku.

Racki ujął go pod ramię i ski­nął w stro­nę dwóch zbli­ża­ją­cych się męż­czyzn.

– Bądź miły, Adaś. Ten w polo ma do cie­bie spra­wę. Wy­słu­chaj go i tego nie spier­dol.

Pu­chal­ski po­dą­żył za jego spoj­rze­niem. Pierw­szy z męż­czyzn miał siwą brodę i ele­ganc­ki smo­king, drugi wy­raź­ną opa­le­ni­znę, ko­szul­kę polo i oku­la­ry z cien­ki­mi, okrą­gły­mi opraw­ka­mi.

Adam wy­pro­sto­wał się i pierw­szy wy­cią­gnął rękę.

– Dzień dobry, panie am­ba­sa­do­rze.

– Dzień dobry, panie mi­ni­strze. Chciał­bym przed­sta­wić panu To­ma­sa Krol­la, pre­ze­sa Mind­Sync. Praw­dzi­wy anioł biz­ne­su i, tak się skła­da, pań­ski rodak.

– Wiele o panu sły­sza­łem, panie pre­ze­sie. To dla mnie przy­jem­ność.

Uści­snę­li sobie dło­nie, po czym za­mie­ni­li kilka słów o sy­mu­la­cji.

– Roz­ryw­ka to tylko jeden z fi­la­rów na­szej dzia­łal­no­ści – po­wie­dział Kroll płyn­ną pol­sz­czy­zną, choć z wy­raź­nym ame­ry­kań­skim ak­cen­tem. – Naj­więk­szy po­ten­cjał wi­dzi­my w sek­to­rze pu­blicz­nym. Au­to­ma­ty­za­cja po­wta­rzal­nych pro­ce­sów ogra­ni­czy kosz­ty, skró­ci pro­ce­du­ry i po­pra­wi ja­kość usług.

– To nie takie pro­ste. Mó­wi­my o mi­lio­nach pra­cow­ni­ków – za­uwa­żył Pu­chal­ski.

– Mó­wi­my o stop­nio­wej trans­for­ma­cji – od­parł Kroll. – Nikt nie pro­po­nu­je dzia­łań z dnia na dzień.

Am­ba­sa­dor przy­wo­łał kel­ne­ra ru­chem dłoni.

– Chęt­nie przed­sta­wię wię­cej szcze­gó­łów, ale naj­pierw wznie­śmy toast za to spo­tka­nie – po­wie­dział Kroll.

Kel­ner bez py­ta­nia podał Pu­chal­skie­mu po­dwój­ną whi­sky z lodem.

– Związ­ki za­wo­do­we się sprze­ci­wią – po­wie­dział Adam.

– To na­tu­ral­ne przy każ­dej więk­szej mo­der­ni­za­cji – od­parł Kroll. – Dla­te­go tak ważny bę­dzie od­po­wie­dzial­ny dia­log spo­łecz­ny. Li­czy­my na pana.

– Po­roz­ma­wiaj­my o tym spo­koj­nie w ga­bi­ne­cie – za­pro­po­no­wał am­ba­sa­dor.

Ga­bi­net miał wy­so­ki strop i otwie­rał się na taras z wi­do­kiem na park. Na ścia­nach wi­sia­ła ko­lek­cja broni bia­łej i pal­nej. Am­ba­sa­dor ob­ja­śniał po­cho­dze­nie ko­lej­nych eg­zem­pla­rzy, a kel­ner co jakiś czas uzu­peł­niał szklan­ki. Gdy po­sta­wił przed Ada­mem na­stęp­ne­go drin­ka, Kroll wró­cił do te­ma­tu.

– Kosz­ty funk­cjo­no­wa­nia pań­stwa rosną szyb­ciej niż wpły­wy, spo­łe­czeń­stwo się sta­rze­je. Bez zmian i tak bę­dzie­cie ciąć, tyle że w pa­ni­ce. Mo­że­my roz­ło­żyć trans­for­ma­cję na etapy i przy­go­to­wać pra­cow­ni­ków do no­wych zadań.

– Jaką rolę wi­dzi­cie w tym dla mnie? – za­py­tał Pu­chal­ski.

– Cie­szy się pan za­ufa­niem pra­cow­ni­ków ad­mi­ni­stra­cji. Po­trze­bu­je­my kogoś, kto po­mo­że wy­ja­śnić, że nie cho­dzi o li­kwi­da­cję pań­stwa ani wojnę z urzęd­ni­ka­mi, tylko o jego uno­wo­cze­śnie­nie. Wszyst­ko, o co pro­si­my, to wspar­cie kon­struk­tyw­ne­go dia­lo­gu.

– Zo­ba­czę, co da się zro­bić – od­po­wie­dział Pu­chal­ski. – Ale nic nie obie­cu­ję.

Racki za­ci­snął usta.

 

***

 

Na­stęp­ne­go dnia, gdy Pu­chal­ski opusz­czał wy­naj­mo­wa­ną willę w Kon­stan­ci­nie, żona i dzie­ci jesz­cze spały. Sta­nął w drzwiach ga­ra­żu i choć w gło­wie wciąż nie­przy­jem­nie mu szu­mia­ło, uśmiech­nął się na widok auta. Lśnią­cy kra­ftwerk, sy­no­nim spor­to­we­go luk­su­su i ele­gan­cji, nadal robił na nim wra­że­nie.

Roz­siadł się w fo­te­lu.

Re­kla­my nie kła­ma­ły – po­my­ślał o uda­nym po­łą­cze­niu pre­cy­zji daw­nych nie­miec­kich marek z chiń­ską tech­no­lo­gią. Trak­to­wał to auto nie­mal jak człon­ka ro­dzi­ny i zgod­nie z su­ge­stią pro­du­cen­ta – nadał mu nawet imię.

– Prze­wi­dy­wa­ny czas po­dró­ży wy­no­si nie­ca­łą go­dzi­nę.

– Co tak długo? – wes­tchnął Adam. Wziął do ręki bu­tel­kę whi­sky, spoj­rzał na reszt­kę i prze­lał ją do szklan­ki.

– Dwa sa­mo­bój­stwa na tra­sie, a pro­te­sty blo­ku­ją Ujaz­dow­skie – od­parł kra­ftwerk.

– Mo­głem nie pytać. Wy­bierz naj­szyb­szą drogę, za wszel­ką cenę. Nie mogę się spóź­nić.

Ziew­nął. Znowu źle spał, nie tylko przez al­ko­hol – wciąż bu­dził go ten sam zły sen.

– Do­brze. Czy życzy pan sobie skró­tu wia­do­mo­ści?

– Co­kol­wiek, Janie – rzu­cił Adam i po­now­nie ziew­nął.

– Po­roz­ma­wia­my o przy­czy­nach de­mon­stra­cji – wy­brzmia­ło z radia. – Słup­ki bez­ro­bo­cia sza­le­ją, pan­de­mia de­pre­sji zbie­ra żniwa, a rząd jest bez­rad­ny…

– Wy­łącz to. Coś in­ne­go.

– Może przy­po­mnieć plan dnia? Włą­czyć mu­zy­kę, czy woli pan je­chać w ciszy? – za­pro­po­no­wał kra­ftwerk.

– Niech bę­dzie plan dnia, a potem coś spo­koj­ne­go – po­wie­dział, opróż­niw­szy szklan­kę.

Za­trzy­ma­li się przed murem ota­cza­ją­cym Kon­stan­cin. Gdy sys­tem bez­pie­czeń­stwa roz­po­znał auto, brama wjaz­do­wa po­wo­li ru­szy­ła w górę. Jak zwy­kle stojąca pod nią grupa że­bra­ków pró­bo­wa­ła do­stać się do środ­ka.

– O go­dzi­nie je­de­na­stej ma pan po­sie­dze­nie Rady Mi­ni­strów w przed­mio­cie pro­jek­tu usta­wy o ochro­nie prawa czło­wie­ka do pracy. Z pana no­ta­tek wy­ni­ka, że bę­dzie dys­ku­sja o for­so­wa­nym przez li­de­ra ko­ali­cji ogra­ni­cze­niu za­kre­su no­wych prze­pi­sów dla sek­to­ra pry­wat­ne­go, w związ­ku z pla­no­wa­ny­mi re­duk­cja­mi w ad­mi­ni­stra­cji. Do dys­ku­sji za­pro­szo­no Zwią­zek Za­wo­do­wy Pra­cow­ni­ków Ad­mi­ni­stra­cji, a wcze­śniej ma pan wypić kawę z ich prze­wod­ni­czą­cą – Iza­be­lą Maj.

Jan opo­wie­dział, z kim i gdzie ma za­pla­no­wa­ne spo­tka­nia, wspo­mniał też sesję te­ra­pii z apli­ka­cją U-Ca­re. Potem włą­czył Cho­pi­na.

Adam po­czuł, że od­pły­wa, a po chwi­li za­czął śnić.

Hełm za­sła­niał mu oczy. W pa­mię­ci mi­ga­ły strzę­py wspo­mnień: brzę­czą­ce trans­for­ma­to­ry i wszech­obec­ne kable wspi­na­ją­ce się po ścia­nach i su­fi­cie, nie­wiel­kie okno, widok na pa­no­ra­mę mia­sta.

Z ulicz­nych kok­sow­ni­ków uno­sił się dym. Zgar­bie­ni lu­dzie kłę­bi­li się na chod­ni­kach, idąc nie wia­do­mo dokąd i po co. Dalej, w mie­ście i poza nim, aż po ho­ry­zont pra­co­wa­ły ma­szy­ny pro­du­ku­ją­ce ener­gię po­trzeb­ną do utrzy­ma­nia sys­te­mów.

Zo­ba­czył swoje od­bi­cie w ekra­nie smart­fo­na. Nie mógł uwie­rzyć, jak się po­sta­rzał.

Potem worek na gło­wie, ude­rze­nie i czar­na dziu­ra.

Szarp­nął się. Sznu­ry otar­ły nad­garst­ki. Nic nie wi­dział, głowę ści­skał cięż­ki hełm. Po­cząt­ko­wo sły­szał tylko ka­pa­nie wody, potem me­lo­dię graną na skrzyp­cach. Znał ją z dzie­ciń­stwa, ale nie umiał na­zwać.

Do­tar­ły do niego sy­czą­ce, pełne jadu szep­ty, ale gdy się po­ru­szył – uci­chły.

– Ock­nął się, szczur jeden – po­wie­dzia­ła ko­bie­ta.

Za­skrzy­pi­ły kroki. Ktoś się do niego zbli­żał.

Zgiełk wy­rwał go ze snu. Prze­tarł oczy i ro­zej­rzał się, żeby upew­nić się, że jest w sa­mo­cho­dzie. Nagle wrza­snął:

– Okno, Janie! Za­mknij je!

W ostat­niej chwi­li kra­ftwerk za­su­nął szybę. Wy­la­na przez pro­te­stu­ją­cych ciecz spły­nę­ła po pan­cer­nej tafli.

– Od­daj­cie nam pracę! Na korpo po­dat­ki! – skan­do­wał tłum w rów­nym, pul­su­ją­cym tem­pie.

Po­jazd wje­chał w sam śro­dek de­mon­stra­cji. Pro­te­stu­ją­cy oto­czy­li kra­ftwer­ka, ude­rza­jąc dłoń­mi o ka­ro­se­rię w rytm wy­gła­sza­nych haseł. Ich twa­rze skry­wa­ły te­atral­ne maski, głowy osła­nia­ły kap­tu­ry.

– We­zwij pomoc, teraz!!! – wrza­snął Adam.

W ciągu mi­nu­ty ma­syw­ne po­li­cyj­ne drony za­wi­sły nad kra­ftwer­kiem.

– Ro­zejść się! Po­jazd osoby peł­nią­cej funk­cje pu­blicz­ne! – roz­legł się ko­mu­ni­kat z drona.

– Mamy prawo do pracy! Kor­po­sy, płać­cie po­dat­ki!

– Ro­zejść się! Przy braku re­ak­cji uży­je­my siły!

Ktoś z tłumu rzu­cił się na maskę po­jaz­du i od­sło­nił twarz. Oczo­do­ły ko­bie­ty wy­peł­nia­ła czer­wo­na opu­chli­zna, na po­licz­kach miała ślady po czar­nych łzach.

Adam zła­pał się za serce i za­mknął oczy. Gdy je otwo­rzył, pro­te­stu­ją­ca zsu­nę­ła się z ka­ro­se­rii, a drony pró­bo­wa­ły uto­ro­wać drogę ar­mat­ka­mi po­wietrz­ny­mi. Bez skut­ku. Krzy­ki nie usta­wa­ły.

– Prawo do pracy! Prawo do pracy!

Nagle po dru­giej stro­nie ulicy huk­nę­ła eks­plo­zja. Spa­ni­ko­wa­ni pro­te­stu­ją­cy stop­nio­wo roz­pro­szy­li się. Kra­ftwerk mógł w końcu ru­szyć.

– Ura­to­wał mnie sa­mo­bój­ca – po­wie­dział Adam, nie wia­do­mo, czy do sie­bie, czy do Jana.

Od­je­cha­li. Jesz­cze przez chwi­lę wi­dział przed sobą twarz ko­bie­ty. Potem spoj­rzał z żalem na pustą bu­tel­kę.

Do­tarł­szy do gma­chu Kan­ce­la­rii Pre­ze­sa Rady Mi­ni­strów, skie­ro­wał się do ka­wiar­ni.

– Cześć, Iza – za­ga­ił.

– O, do­brze, że je­steś. Mówią o waż­nej spra­wie – od­par­ła Iza­be­la Maj, od­ry­wa­jąc wzrok od ho­lo­gra­ficz­ne­go ekra­nu wi­szą­ce­go po­środ­ku sali.

Adam usiadł obok. Le­ciał ser­wis in­for­ma­cyj­ny, a w nim re­por­taż z de­ba­ty w Par­la­men­cie Eu­ro­pej­skim.

– Hu­ma­nizm nigdy nie był tak za­gro­żo­ny! Pod płasz­czy­kiem po­zor­nych oszczęd­no­ści od­bie­ra­cie lu­dziom środ­ki do życia. Wo­li­cie pła­cić kor­po­ra­cjom – grzmia­ła Ma­rie-Cla­ire Du­bo­is, eu­ro­de­pu­to­wa­na z Fran­cji.

– Czy bez­ro­bo­cie wy­sko­czy mi dziś z lo­dów­ki? – za­śmiał się ktoś przy są­sied­nim sto­li­ku.

Iza­be­la skrzy­wi­ła się. Na ekra­nie po­now­nie po­ja­wi­ła się Du­bo­is.

– Mó­wi­cie o in­te­re­sach lo­kal­nych biz­ne­sów, ale dzia­ła­cie na rzecz ob­cych firm tech­no­lo­gicz­nych. Bo kto opła­cił pana kam­pa­nię? Z kim się pan bawił na ban­kie­cie w War­sza­wie?

– Te­atrzyk dla tłumu – za­kpił Adam.

– U nas jest niby ina­czej? Dys­cy­pli­na, in­struk­cje, lob­by­ści. Wy­mie­niać dalej? Tak jak ten ban­kiet. Naj­pierw szam­pan, potem ra­chu­nek.

Adam spu­ścił wzrok.

– Nie mów, że tam byłeś. Wia­do­mo, po co or­ga­ni­zu­ją takie im­pre­zy.

– Iza, nie prze­sa­dzaj. Nie da się robić po­li­ty­ki, za­my­ka­jąc się w czte­rech ścia­nach. Wiesz, czyją trzy­mam stro­nę.

– Na pewno? Je­steś jed­nym z nas, pa­mię­tasz?

Ski­nął głową.

– Chodź­my, bo się spóź­ni­my.

Spo­tka­nie kon­sul­ta­cyj­ne przed po­sie­dze­niem Rady Mi­ni­strów otwo­rzył pre­mier, po czym oddał głos Sła­wo­mi­ro­wi Krusz­ce, mi­ni­stro­wi spraw we­wnętrz­nych i ad­mi­ni­stra­cji. Krusz­ka przed­sta­wił skut­ki fi­nan­so­we re­for­my w kilku wa­rian­tach. Po­wstrzy­mał się od wła­snej oceny, ale licz­by mó­wi­ły same za sie­bie: po po­waż­nej re­duk­cji za­trud­nie­nia bu­dżet wy­raź­nie by ode­tchnął.

– W wa­rian­cie trze­cim znika ponad po­ło­wa eta­tów – ode­zwa­ła się Iza­be­la. – Co mamy po­wie­dzieć tym lu­dziom?

– Pań­stwo nie może dłu­żej uda­wać przed po­dat­ni­ka­mi, że tak wy­so­kie kosz­ty ad­mi­ni­stra­cji są uza­sad­nio­ne, zwłasz­cza gdy wielu z nich ma wła­sne pro­ble­my z pracą – od­po­wie­dział pre­mier spo­koj­nym, po­zba­wio­nym emo­cji gło­sem. – Po­przed­ni rząd do­pro­wa­dził nas do sy­tu­acji, w któ­rej ła­twych roz­wią­zań już nie ma.

Iza­be­la zer­k­nę­ła na Adama, cze­ka­jąc na re­ak­cję.

– Prze­wod­ni­czą­ca Maj ma rację – po­wie­dział w końcu Pu­chal­ski. – Je­ste­śmy od­po­wie­dzial­ni rów­nież za spo­łecz­ne skut­ki tej re­for­my. Nie mo­że­my naj­pierw zwol­nić ludzi, a do­pie­ro potem za­sta­na­wiać się, co z nimi zro­bić. Poza tym to są też po­dat­ni­cy i kon­su­men­ci, nie po­win­ni­śmy o tym za­po­mi­nać.

– Go­spo­dar­ka wy­trzy­ma spa­dek kon­sump­cji w tej gru­pie spo­łecz­nej – od­po­wie­dział Krusz­ka. – Za­osz­czę­dzo­ne środ­ki mo­że­my prze­zna­czyć na in­we­sty­cje i two­rze­nie no­wych miejsc pracy.

– To naj­pierw je stwórz­my, a re­duk­cje trzeba prze­ło­żyć – po­wie­dzia­ła Iza­be­la.

– A bu­dżet? – za­py­tał pre­mier. – Kto po­kry­je kosz­ty okre­su przej­ścio­we­go?

Za­pa­dła cisza.

Adam prze­su­nął pal­cem po kra­wę­dzi le­żą­cych przed nim do­ku­men­tów.

– Daj­cie mi kilka ty­go­dni na roz­mo­wy ze stro­ną spo­łecz­ną. Spróbujmy wy­pra­co­wać roz­wią­za­nie, któ­re­go bu­dżet nie od­czu­je tak mocno, a lu­dzie nie zo­sta­ną z dnia na dzień bez pracy.

Pre­mier przy­glą­dał mu się przez chwi­lę.

– Do­brze. Skoro pan mi­ni­ster bie­rze to na sie­bie, bę­dzie pan od­po­wie­dzial­ny za wy­pra­co­wa­nie kom­pro­mi­su.

Jesz­cze przed koń­cem spo­tka­nia Adam my­ślał już tylko o whi­sky. W kra­ftwer­ku skoń­czył się zapas, więc wra­ca­jąc do domu, spe­cjal­nie za­trzy­mał się przy skle­pie.

Nagle pod­szedł do niego męż­czy­zna. Na pierw­szy rzut oka wy­glą­dał schlud­nie, ale Adam po­czuł od niego ostry, nie­przy­jem­ny za­pach.

– Prze­pra­szam pana, czy nie po­trze­bu­je pan zło­tej rącz­ki? Mógł­bym też po-p-po…

– Słu­cham?

Adam skrzy­wił się i od­su­nął o krok.

– …po­sprzą­tać albo zro­bić coś w ogro­dzie?

– Nie je­stem za­in­te­re­so­wa­ny – rzu­cił Adam.

Oczy męż­czy­zny były szkli­ste, roz­bie­ga­ne. Trzę­są­cą się ręką roz­piął kurt­kę i się­gnął do we­wnętrz­nej kie­sze­ni. Adam zląkł się i od­ru­cho­wo od­su­nął.

– Pro­szę zo­ba­czyć, to moje dzie­ci.

In­truz wyjął te­le­fon i po­ka­zał zdję­cie kil­ku­let­nich, ru­dych bliź­nia­czek. Adam ode­tchnął. Przez chwi­lę był pe­wien, że zo­ba­czy broń albo ła­du­nek.

– Pro­szę pana, ja umiem wiele rze­czy. Mogę uczyć gry na skrzyp­cach, znam ję­zy­ki.

Męż­czy­zna pró­bo­wał mówić dalej, ale Adam od­wró­cił się i ru­szył do li­mu­zy­ny. Za­trzy­mał go dźwięk skrzy­piec – me­lo­dia, która przy­po­mnia­ła mu dzie­ciń­stwo.

Za­wa­hał się, czy nie wró­cić i za­py­tać, co to za utwór, ale nie zro­bił tego. Trza­snął drzwia­mi i od­je­chał.

Ner­wo­wo otwo­rzył bu­tel­kę, ten facet po­psuł mu na­strój. Gdyby to była sy­mu­la­cja, roz­wa­lił­by mu nos. Po kilku ły­kach za­czął się jed­nak od­prę­żać.

– Dzwo­ni An­to­ni Racki – oznaj­mił kra­ftwerk. Adam wes­tchnął i opróż­nił szklan­kę.

– Od­bierz.

– Ty na­praw­dę chcesz zo­stać me­sja­szem tych urzę­da­sów? – syk­nął Racki. – My­ślisz, że ich ura­tu­jesz?

– Pró­bu­ję zna­leźć roz­wią­za­nie, które…

– Nie ma roz­wią­za­nia, są tylko licz­by. Tego pro­ce­su nie za­trzy­masz. Mo­żesz co naj­wy­żej wy­paść z gry, a całą robotę ogarnie ktoś inny.

– Słu­chaj, tak po pro­stu nie można…

– Można. Za­wsze było można. I za­wsze ktoś to robił. Tylko ty nagle po­sta­no­wi­łeś zba­wiać świat.

Adam za­ci­snął palce na szklan­ce.

– Tylko za jaką cenę?

Racki par­sk­nął.

– Cenę? Adaś, ty za­da­jesz złe py­ta­nie. Po­myśl, ile cię bę­dzie kosz­to­wać, jeśli tego nie zro­bisz. Sys­tem i tak zrobi swoje. Z tobą albo bez cie­bie.

Adam mil­czał.

– Rząd to może być do­pie­ro przy­sta­nek. Potem są rady nad­zor­cze, con­sul­ting. Kon­tak­ty, któ­rych dziś nawet nie umiesz wy­ce­nić. Pie­nią­dze, o ja­kich daw­niej nawet nie ma­rzy­łeś. Ale nikt nie wy­bie­ra ludzi, któ­rzy w de­cy­du­ją­cym mo­men­cie za­czy­na­ją prze­szka­dzać.

– Czyli o to cho­dzi?

– Cho­dzi o to, żebyś prze­stał za­cho­wy­wać się jak na­iw­niak. Za­po­mi­nasz, dzię­ki komu w ogóle sie­dzisz po tej stro­nie stołu.

Adam nie od­po­wie­dział.

– Jutro masz spo­tka­nie ze związ­ka­mi. Pa­mię­taj tylko, kto cię tu po­sa­dził.

Roz­łą­czył się.

Prak­tycz­nie nie tknął ko­la­cji. Prze­su­nął dło­nią po ob­ru­sie, po­czuł jego chro­po­wa­tą fak­tu­rę. Wi­del­czyk zgrzyt­nął o ta­lerz. Napił się wody z lodem i prze­szył go ból wraż­li­wych zębów.

Od­blo­ko­wał te­le­fon, włą­czył na­gra­nie z czwar­tych uro­dzin córki.

– Gabi, kim bę­dziesz, gdy do­ro­śniesz? – za­py­ta­ła mama.

– Uzięd­ni­kiem!

Wziął do ręki wi­zy­tów­kę z kodem QR. Na­brał ocho­ty, by wró­cić do Mind­Sync. Naj­chęt­niej wy­żył­by się pod­czas bójki, ale było już po dwu­dzie­stej. Innym razem.

Zażył lek prze­pi­sa­ny na sen i za­snął.

Szarp­nął zwią­za­ny­mi rę­ko­ma, na gło­wie po­now­nie miał cięż­ki hełm. Znów to samo miej­sce. Z innej czę­ści po­miesz­cze­nia do­biegł ko­bie­cy śpiew:

– Ważne są tylko te dni, któ­rych jesz­cze nie znamy. Waż­nych jest kilka tych chwil, tych, na które cze­ka­my.

Miała pięk­ny głos. Adam po­ru­szył się.

– O, szczur się miota – po­wie­dzia­ła ko­bie­ta, prze­ry­wa­jąc pio­sen­kę.

Ale ktoś ją na­tych­miast uci­szył. Roz­le­gły się szep­ty, brzmia­ły jak kłót­nia. Adam wy­ła­pał tylko uryw­ki, choć miał wra­że­nie, że gdzieś je już sły­szał. O tym, że „plą­cze się w ze­zna­niach” i „coś ma­ja­czy nie na temat”.

W końcu ktoś zdjął mu hełm. Zo­ba­czył ciem­ną piw­ni­cę, całą po­kry­tą ka­bla­mi, a przed nim stały dwie młode ko­bie­ty. Ru­do­wło­se bliź­niacz­ki, nie­mal iden­tycz­ne, róż­ni­ła je tylko bli­zna na twa­rzy jed­nej z nich.

– Co to za me­lo­dia? Skąd ja ją znam? – ośmie­lił się za­py­tać.

– Gre­chu­ta. Nasz oj­ciec to grał, gdy jesz­cze…

– Cicho. Nie roz­ma­wiaj z nim – ucię­ła ta z bli­zną, po czym za­py­ta­ła Adama:

– Jak się do­stać do Kom­pu­tro­nium?

– Tam się nie można do­stać. I po co wam to?

– Nie gadaj tyle. Tylko od­po­wiedz.

– Nic nie zro­bi­cie, tra­ci­cie czas. Kom­pu­tro­nium nie ist­nie­je w świe­cie ma­te­rial­nym, a na pewno nie w tym sen­sie, o któ­rym my­śli­cie.

Za­pa­dła cisza. Adam po­sta­no­wił wy­ko­rzy­stać chwi­lę:

– Po­wiedz­cie, jakie macie żą­da­nia, czego chce­cie, a ja zo­ba­czę, co da się zro­bić. Do­ga­daj­my się.

– Wiesz, czego bym chcia­ła, szczu­rze jeden? Mieć wła­sny kąt. Ka­wa­łek ziemi. Dziec­ko, któ­re­go nie ba­ła­bym się uro­dzić. Ale nie mogę, bo wasze po­ko­le­nie wszyst­ko spie­przy­ło. Sprze­da­li­ście nasze życie za gro­sze.

– Być może. Ale teraz już nic z tym nie zro­bisz. Nie wy­gra­cie z sys­te­mem, więc po co te próby?

Ude­rzy­ła go w twarz.

– Prze­ko­nasz się, ka­na­lio.

Za­ło­ży­ła mu hełm z po­wro­tem.

Obu­dził się z su­cho­ścią w gar­dle. Pod­świe­tlo­ne w ciem­no­ści kre­ski ze­ga­ra po­ka­zy­wa­ły trze­cią trzy­dzie­ści. Nie za­snął do rana. W pierw­szej po­ło­wie dnia miał nad­ra­biać za­le­gło­ści: ana­li­zo­wać sta­ty­sty­ki i pro­jek­ty roz­po­rzą­dzeń, ale nic z tego nie zro­bił. Czas do po­łu­dnia prze­cie­kał mu przez palce. Po obie­dzie wsiadł do kra­ftwer­ka i ru­szył do War­sza­wy.

Naj­chęt­niej od­wo­łał­by spo­tka­nie ze związ­kow­ca­mi i za­miast tego roz­wa­lił komuś nos. Ze­ska­no­wał kod z wi­zy­tów­ki Mind­Sync. Na smart­fo­nie wy­świe­tlił się ka­len­darz. Zo­stał jeden wolny ter­min: sie­dem­na­sta. Pa­so­wa­ło, aku­rat po ne­go­cja­cjach.

– Prze­wi­dy­wa­ny czas po­dró­ży wy­no­si jedną go­dzi­nę. Czy chciał­by pan…

– Nie, włącz U-Ca­re.

– Witam, Ada­mie. Jak minął ci dzień?

– Chyba za­czy­nam wa­rio­wać – rzu­cił, po­cie­ra­jąc czoło.

– Co się dzie­je?

– Chciał­bym coś zmie­nić. Nie wiem… może pracę.

– Czemu? To duża zmia­na.

– Czuję, że stać mnie na wię­cej. Pójść w do­radz­two, jak Racki… Tam są praw­dzi­we pie­nią­dze. On spija śmie­tan­kę, a ja mam odwalić czar­ną ro­bo­tę. Nie mu­siał­bym działać wbrew sobie. Jesz­cze za lep­sze pie­nią­dze.

– Bra­ku­je ci na coś?

Mil­czał chwi­lę.

– Niby nie. Ale nie o to cho­dzi. Czy jest coś ta­kie­go jak dobra cena za gwałt na wła­snej oso­bo­wo­ści?

– Co byś zro­bił, gdy­byś miał lep­szą po­zy­cję albo wię­cej pie­nię­dzy? Wy­star­czy­ło­by ci to?

– Nie wiem. Ku­pił­bym coś dla po­pra­wy na­stro­ju. Bi­żu­te­rię żonie, sobie ze­ga­rek, może jakiś obraz?

– Chwi­lo­we przy­jem­no­ści szyb­ko mi­ja­ją. Dobra luk­su­so­we nie dają szczę­ścia. Są ele­men­tem gry o sta­tus, a to gra o sumie ze­ro­wej: żeby ktoś zy­skał, ktoś musi stra­cić. To droga do­ni­kąd.

Kra­ftwerk za­trzy­mał się przed murem ota­cza­ją­cym Kon­stan­cin. Adam spoj­rzał na unoszącą się bramę.

– Co ty mo­żesz wie­dzieć? Mnie wy­cho­wa­li dziad­ko­wie, któ­rzy ledwo wią­za­li ko­niec z koń­cem. I wiesz co? Wczo­raj sta­łem twa­rzą w twarz z tłu­mem bie­da­ków. Nie wy­glą­da­li na szczę­śli­wych. Co na to po­wiesz?

– Za­bra­kło to­ke­nów. Aby kon­ty­nu­ować te­ra­pię, do­ko­naj płat­no­ści. In­struk­cje znaj­dziesz w…

Wy­łą­czył U-Ca­re i nalał sobie whi­sky.

Spo­tka­nie ze związ­ka­mi za­czę­ło się od re­fe­ra­tu Iza­be­li Maj.

– Jak sami sły­szy­cie, sy­tu­acja jest trud­na. Na szczę­ście jest mi­ni­ster Pu­chal­ski, który obie­cał wspar­cie.

– Bar­dzo dzię­ku­ję za wpro­wa­dze­nie. Zro­bię, co w mojej mocy, by wasze… nasze in­te­re­sy zo­sta­ły od­po­wied­nio za­bez­pie­czo­ne – mówił po­wo­li, prze­su­wa­jąc wzrok po ze­bra­nych.

– Bar­dzo to do­ce­nia­my – ode­zwał się star­szy męż­czy­zna. Adam za­uwa­żył, jak ukrad­kiem chowa po­strzę­pio­ne man­kie­ty zno­szo­nej ko­szu­li w rę­ka­wach sta­re­go swe­tra. 

– Zro­bię, co się da. Mu­si­my za­cho­wać roz­są­dek.

– Roz­są­dek? Dla więk­szo­ści z nas nie ma już al­ter­na­tyw – od­parł związ­ko­wiec z kre­so­wym ak­cen­tem.

Adama prze­szedł dreszcz. Tak mówił jego dzia­dek. Za­wsze ustę­po­wał sil­niej­szym, scho­dził z drogi bo­gat­szym i nigdy nie pod­no­sił głosu.

– Roz­są­dek – od­parł sta­now­czo. – Takie są re­alia. Po­win­ni­śmy ne­go­cjo­wać stop­nio­we re­duk­cje, okres ochron­ny, od­pra­wy, wspar­cie w szko­le­niach, ale nie ma już moż­li­wo­ści utrzy­ma­nia sta­tus quo.

Na sali roz­le­gły się szep­ty.

– Adam, „plan B dla każ­de­go” to nasz wa­ru­nek. Plan mi­ni­mum, poza dys­ku­sją. To wła­śnie jest kom­pro­mis.

Przy­po­mniał sobie bro­da­cza z Bir­ming­ham. „Zni­kli, a świat nie runął”.

– Zo­ba­czę, co da się zro­bić. Tylko na czym po­le­ga ustęp­stwo z wa­szej stro­ny?

Szep­ty za­mie­ni­ły się we wzbu­rze­nie.

– Na tym, że w ogóle zga­dza­my się na re­duk­cje. Chce­cie za­stą­pić po­ło­wę ludzi ma­szy­na­mi, ja­kimś obcym sys­te­mem, a my mamy jesz­cze po­wie­dzieć, z czego zre­zy­gnu­je­my? Czy ktoś to w ogóle prze­my­ślał? To może być chwilowa oszczędność, ale zobaczymy, co potem. I jak to wpły­nie na śro­do­wi­sko – za­bra­ła głos młoda urzęd­nicz­ka.

Wszy­scy mil­cze­li.

– Bar­dzo pro­si­my, sza­now­ny panie mi­ni­strze, w panu jest nasza je­dy­na na­dzie­ja – po­wie­dział męż­czy­zna.

Pu­chal­ski skrzy­wił się. Kre­so­wy ak­cent i po­strzę­pio­ne man­kie­ty przy­wo­ła­ły słowa dziad­ka: „Znaj swoje miej­sce. Nie bądź na­iw­ny. Ta­kich jak my nikt do stołu nie za­pra­sza”.

Adam tylko ski­nął głową. Wy­cho­dząc ze spo­tka­nia, chciał jak naj­szyb­ciej do­trzeć do Mind­Sync i za­tra­cić się w tym, co tam za­sta­nie. Wró­cił do kra­ftwer­ka i ru­szył do filii kor­po­ra­cji w pod­war­szaw­skich Ło­mian­kach.

– Na­zy­wam się Dawid Kel­ler, spe­cja­li­sta do spraw ob­słu­gi VIP. Będę pana prze­wod­ni­kiem i wspar­ciem tech­nicz­nym – przed­sta­wił się wy­so­ki, do­brze ubra­ny męż­czy­zna.

– Miło mi. – Adam uści­snął mu dłoń, pa­trząc w oczy.

– Pre­zes Kroll mówił, że pan przyj­dzie i po­pro­sił, bym za­dbał o pana wra­że­nia.

Wje­cha­li uko­śną windą do oświe­tlo­nej szkla­nej ro­tun­dy, kilka me­trów nad zie­mią, ponad po­zio­mem lasu.

– Przy bu­do­wie na­szej sie­dzi­by nie ucier­pia­ło żadne drze­wo. W Mind­Sync wie­rzy­my w zrów­no­wa­żo­ny roz­wój – po­wie­dział Dawid, pro­wa­dząc Adama po ko­ry­ta­rzu z sza­re­go be­to­nu i czar­ne­go, pod­świe­tlo­ne­go le­da­mi szkła.

– Cie­ka­wi mnie trans­fer prze­żyć. Jak to dzia­ła? – za­py­tał Adam, przy­glą­da­jąc się ko­lej­nym dzie­łom sztu­ki, które mi­ja­li.

– A co do­kład­nie, jeśli mogę do­py­tać?

– Ko­rzy­sta­łem już z tego i mia­łem odczucie wła­snych do­zna­ń. Wie­dzia­łem, że to fik­cja, ale gdzie w tym jest „trans­fer”?

– Za po­mo­cą spe­cja­li­stycz­nej apa­ra­tu­ry re­je­stru­je­my ele­men­ty wyj­ścio­we: rze­czy­wi­stą lo­ka­li­za­cję albo sce­ne­rię stwo­rzo­ną dla sy­mu­la­cji. To jed­nak tylko pod­sta­wa. Akcja roz­wi­ja­ się nie­li­ne­ar­nie, za­leż­nie od dzia­łań uczest­ni­ka i de­cy­zji AI wy­bie­ra­nych z nie­mal nie­skoń­czo­nej bi­blio­te­ki zda­rzeń.

– A in­ten­syw­ność? Czy mo­że­my ją usta­wić?

– Oczy­wi­ście. Ma pan do wy­bo­ru sześć po­zio­mów. Może pan sko­rzy­stać z go­to­wych lo­ka­cji albo wy­brać wła­sne prze­ży­cie. Czy jest ja­kieś miej­sce, jakaś sy­tu­acja, do któ­rej chciał­by pan wró­cić i prze­żyć ją ina­czej?

– Jest coś ta­kie­go.

Udali się do spe­cjal­ne­go po­miesz­cze­nia, w któ­rym Kel­ler na­kle­ił na skro­nie Adama sen­so­ry neu­ro­sty­mu­la­cyj­ne, po­pro­sił o od­two­rze­nie w my­ślach żą­da­nej sy­tu­acji i wy­ja­śnił do­stęp­ne opcje. Po­mi­mo ostrze­żeń Adam wy­brał tryb „do­pa­mi­ne high / fic­tion-hor­ror”.

– Jeśli ze­chce pan za­koń­czyć sy­mu­la­cję albo coś pój­dzie nie tak, pro­szę krzyk­nąć „ter­mi­nus”. Sys­tem to wy­ła­pie i po chwi­li prze­two­rzy po­le­ce­nie, ale pro­szę pa­mię­tać, że zwy­kle zaj­mu­je to około czter­dzie­stu se­kund – po­wie­dział Kel­ler.

Wnę­trze kra­ftwer­ka było iden­tycz­ne z rze­czy­wi­stym. Czuł się do­kład­nie tak, jak w swoim aucie. Po­wo­li prze­jeż­dżał obok ma­sze­ru­ją­ce­go tłumu pro­te­stu­ją­cych. Skan­do­wa­li w rów­nym, pul­su­ją­cym tem­pie:

– Od­daj­cie nam pracę! Na kor­po­sy po­dat­ki!

Pro­te­stu­ją­cy oto­czy­li kra­ftwer­ka, ude­rza­jąc dłoń­mi o ka­ro­se­rię w rytm wy­gła­sza­nych haseł. Adam czuł wzbie­ra­ją­cą w nich ener­gię, wście­kłość i de­spe­ra­cję, tęt­nią­ce spod te­atral­nych masek.

– We­zwij pomoc, teraz! – krzyk­nął do kra­ftwer­ka.

Po­li­cyj­ne drony przy­le­cia­ły, pró­bu­jąc roz­go­nić tłum ar­mat­ka­mi. Nie­zbyt sku­tecz­nie.

– Od­daj­cie nam pracę! Od­daj­cie nam pracę! – skan­do­wał wście­kle tłum.

– Ro­zejść się! Przy braku re­ak­cji uży­je­my siły! – gło­sił ko­mu­ni­kat z drona.

W kie­run­ku la­ta­ją­cych ma­szyn po­le­cia­ła kost­ka bru­ko­wa. Ktoś oblał kra­ftwer­ka ben­zy­ną, auto sta­nę­ło w pło­mie­niach. W ostat­niej chwi­li kra­ftwerk wy­su­nął spod fo­te­la strzel­bę i otwo­rzył drzwi. Adam zła­pał broń i wy­sko­czył z auta.

Pro­te­stu­ją­cy zrzu­ci­li maski. Ich oczo­do­ły wy­peł­nia­ła czer­wo­na opu­chli­zna, a po twa­rzach spły­wa­ły czar­ne łzy. Szli ku Ada­mo­wi po­wo­li, ocię­ża­le. Pu­chal­ski prze­ła­do­wał strzel­bę, ale ktoś za­szedł go od tyłu, za­krył mu dło­nią twarz i za­ci­snął przed­ra­mię na szyi. Pró­bo­wał krzyk­nąć hasło, lecz nie mógł wy­do­być głosu. Wziął lufę pod ramię i na­ci­snął spust. Krew na­past­ni­ka bry­znę­ła mu na kark. Uścisk osłabł. Adam wy­rwał się i wrza­snął:

– Ter­mi­nus! Ter­mi­nus! Ter­mi­nus!

Sy­mu­la­cja nie za­trzy­ma­ła się. Horda była coraz bli­żej. Na jej czele szła ta sama ko­bie­ta. Nie mógł już cze­kać. Strze­lił. Padła, lecz za nią szli na­stęp­ni. On albo oni. To gra o sumie ze­ro­wej. Za­mknął oczy i strze­lał dalej. 

Nagle bły­snę­ło i obraz zgasł. Adam zwy­mio­to­wał.

– Zda­rza się. Też tak mia­łem za pierw­szym razem w tym try­bie – po­wie­dział Dawid.

Adam obmył się w to­a­le­cie. Kel­ler od­pro­wa­dził go do wyj­ścia.

– Może sko­czy­my na drin­ka? Noc jesz­cze młoda, znam lokal z bo­ga­tą ofer­tą. Wie pan, co mam na myśli – rzu­cił Kel­ler.

– Nie, dzię­ki. Po­wi­nie­nem wró­cić do domu. Do ro­dzi­ny. Tak, chcę do nich wró­cić – od­po­wie­dział.

Wszedł do domu po cichu, żona i dzie­ci już spały. Od­pra­wił wie­czor­ny ry­tu­ał: al­ko­hol i leki na­sen­ne. Po­wie­ki same opa­dły.

Obu­dził się. Była trze­cia trzy­dzie­ści. Nie za­snął do rana.

Na­stęp­ne­go dnia, cią­gle ubra­ny w pa­sia­stą pi­ża­mę, roz­ło­żył lap­to­pa na sto­li­ku w oran­że­rii. Przez chwi­lę pa­trzył na pustą wia­do­mość. Wró­ci­ły słowa Rac­kie­go: „Sys­tem i tak zrobi swoje. Z tobą albo bez cie­bie”.

Na­pi­sał e-maila:

Szanowny Panie Premierze,

rozmowy zakończone, nie osiągnęliśmy kompromisu.

Z poważaniem,

Adam Puchalski

Klik­nął „wy­ślij” i po­czuł, że od­pły­wa. Świat nagle zbladł.

 

***

Cy­ber­ne­tycz­ne ramię od­kle­iło sen­so­ry neu­ro­sty­mu­la­cyj­ne ze skro­ni Pu­chal­skie­go. Przez we­nflon po­pły­nął śro­dek przy­wra­ca­ją­cy świa­do­mość. Za­krztu­sił się, opróż­nia­jąc płuca z prze­zro­czy­stej mazi. Zimne świa­tło wy­peł­nia­ło ste­ryl­ną kap­su­łę, był w niej sam.

– Panie Pu­chal­ski, pro­szę po­li­czyć do trzech i opi­sać, jak pan się czuje – usły­szał syn­te­tycz­ny głos, jakby zza ścia­ny.

– Raz, dwa, trzy. Je­stem sko­ło­wa­ny, ale chyba… do­brze. Co się stało? – za­py­tał Adam.

– To nor­mal­ny objaw. Wspo­mnie­nia niebawem wrócą. Ba­da­nie za­koń­czo­ne.

Ramię skie­ro­wa­ło źró­dło świa­tła do le­we­go, a potem pra­we­go oka, spraw­dza­jąc re­ak­cje źre­nic. Ob­rę­cze na koń­czy­nach Adama zwol­ni­ły blo­ka­dy.

– B-ba­da­nie? Cz-cze­go ba­da­nie? Jaki m-mam w-wy­nik? – za­py­tał Pu­chal­ski, wciąż otu­ma­nio­ny. Po­trzą­snął głową, jakby chciał się wy­bu­dzić.

– Nie je­stem upo­waż­nio­ny do prze­ka­zy­wa­nia tego ro­dza­ju in­for­ma­cji. Wkrót­ce otrzy­ma pan de­cy­zję ad­mi­ni­stra­cyj­ną wraz z uza­sad­nie­niem i po­ucze­niem o moż­li­wo­ści od­wo­ła­nia.

Adam przy­krył czoło dło­nią.

– Mind­Sync wspie­ra ad­mi­ni­stra­cję pu­blicz­ną. Dzię­ku­je­my za współ­pra­cę, wy­ni­ki prze­ka­że­my nie­ba­wem.

– Mind­Sync? – po­wtó­rzył, po­trzą­sa­jąc głową.

Na ko­ry­ta­rzu minął kilka ob­cych twa­rzy. Miał ocho­tę ich za­cze­pić, wszyst­ko wy­tłu­ma­czyć. To prze­cież nie był on. Nie na­praw­dę.

Sko­ło­wa­ny, chwiej­nym kro­kiem opu­ścił ośro­dek. Me­dy­ka­men­ty, które do­stał na po­trze­by sy­mu­la­cji, po­wo­li prze­sta­wa­ły mu mie­szać w gło­wie.

Ta re­kru­ta­cja miała być szan­są, by wejść na wyż­szy po­ziom. Jak to moż­li­we, że dał się tak po­dejść?

Wró­cił do cia­sne­go, za­gra­co­ne­go miesz­ka­nia, w któ­rym nikt na niego nie cze­kał. Zo­stał tylko wynik. W my­ślach za­czął wy­ma­zy­wać nową przy­szłość: stare biur­ko w małym po­ko­ju z nie­wiel­kim oknem w De­par­ta­men­cie Kon­tro­li Za­mó­wień Pu­blicz­nych i prze­cięt­na, urzęd­ni­cza pen­sja zo­sta­ną z nim już na za­wsze.

Się­gnął po lap­to­pa, otwo­rzył skrzyn­kę i za­marł. Nie spo­dzie­wał się wy­ni­ków tak szyb­ko. Nie otwo­rzył ich od razu. Pod­szedł do barku i trzę­są­cą się ręką nalał whi­sky. Z tru­dem prze­łknął łyk al­ko­ho­lu.

Otwo­rzył za­łącz­nik, ale sys­tem po­pro­sił o hasło. Za­wi­bro­wał te­le­fon, do­stał wia­do­mość z dwu­na­sto­cy­fro­wym szy­frem. Wpi­su­jąc go, po­my­lił się trzy­krot­nie, w końcu wszedł. Prze­że­gnał się i od­czy­tał:

Po­uf­ne

W wy­ni­ku po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go prze­pro­wa­dzo­ne­go za po­mo­cą apa­ra­tu­ry Mind­Sync® stwier­dzo­no, że Adam Pu­chal­ski uzy­skał wynik po­zy­tyw­ny. Pro­fil oso­bo­wo­ścio­wy ba­da­ne­go speł­nia kry­te­ria sys­te­mo­we, wy­ma­ga­ne do peł­nie­nia funk­cji pu­blicz­nych.

Zmru­żył oczy i prze­czy­tał jesz­cze raz. Ode­tchnął, usta drgnę­ły w ką­ci­ku, ni to w uśmie­chu, ni to w gry­ma­sie. To tyle? Nic wię­cej? Czyli to była szopka?

Usły­szał tę cha­rak­te­ry­stycz­ną me­lo­dię, jakby ktoś grał na skrzyp­cach.

Wy­buchnął śmie­chem. Spoj­rzał na wła­sne dło­nie.