Nazwy jak duchy

Pomysł fajny. Wykonanie bardzo dobre jednak wcześniejszy short wywarł na mnie o wiele większe wrażenie. Czytało się lekko. Z niecierpliwością czekam na następne teksty w twoim wykonaniu. Pozdrawiam .

Maćku, chyba wstąpiła w Ciebie nowa moc, czego dałeś dowód kolejnym opowiadaniem, w którym, choć krótkie, znów objawił się niebanalny klimat, a i opisane wydarzenia wyzwoliły dreszcze tak zainteresowania, jak i niepokoju.

Znowu z radością biegnę do klikarni.

Serce bije mi w pier­si. Robi mi się go­rą­co. → Czy dookreślenie i oba zaimki są konieczne?

Proponuję: Serce bije mocno. Robi mi się go­rą­co.

…kątem oka widzę coś jesz­cze: za sobą, na ścież­ce, stoi ba­bu­leń­ka. → Czy dobrze rozumiem, że babuleńka stała za sobą?

A może miało być: …kątem oka widzę coś jesz­cze: za mną, na ścież­ce, stoi ba­bu­leń­ka.

Gdyby ci, którzy źle o mnie myślą, wiedzieli co ja o nich myślę, myśleliby o mnie jeszcze gorzej.

Świetny pomysł. super mi się czytało.

Gdybym był Kmicicem, też bym spalił Wołmontowicze

Świetny klimat. Rozwiń go. 

Popieram TomDer. Zrób z tego coś większego. 

Gdybym był Kmicicem, też bym spalił Wołmontowicze

Można to opko potraktować trochę jako żart. Narrator zmienił płeć, jak widać, i przywdział damskie ciuszki:

Świerzowa, Chyrowa, Chryszczata, Szymbark, Owczary – odczytuję z mapy kolejne nazwy, jakbym wywoływał duchy.

Wstaję o świcie. Stoję na progu chaty i poprawiam chustę. Ruch znajomy. Automatyczny.

Dzięki za kliknięcia i docenienie klimatu. Codziennie obiecuję sobie, że będę pisał folk-horrory (w rodzaju “Wija” Gogola, z elementami fantasy na dodatek, choć to za wysokie progi), a potem siadam i piszę coś innego. Tym razem jednak wyszedł horror ludowy, może nie pełną gębą, ale jednak. Wg mnie ten gatunek jest po prostu the best pod warunkiem, że akcja dzieje się gdzieś na Wschodzie (Ukraina) albo w naszych polskich górach (Beskidy). Pozdrawiam serdecznie Was wszystkich i dziękuję za przeczytanie. :) 

Tu macie wersję bardziej, by tak rzec, filmową:

Droga do Duszatyna

Świerzowa, Chyrowa, Chryszczata, Szymbark, Magura Małastowska, Owczary – te nazwy nie są puste. One czekają, żyją. Siedziałem wieczorem nad mapą Beskidu Niskiego, śledząc palcem szlaki, którymi Karol Wojtyła wędrował z młodzieżą w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Pracowała wyobraźnia. Mgła w dolinach, krzyże przydrożne porosłe mchem, cerkwie bez dzwonów. Wszystko inne niż dziś. Inni ludzie – ważna rzecz – których już między nami nie ma. Jakby ktoś wymienił całą obsadę starego filmu i nakręcił go od nowa, ale tym razem bez happy endu.

Myślę obrazami. Widzę starą babuleńkę w kwiecistej chustce, stojącą w progu chaty, która wygląda, jakby miała się rozpaść przy następnym podmuchu wichru. Poprawia włosy siwe jak popiół, patrzy prosto w w wyimaginowany obiektyw. Widzę ją w Duszatynach, w Prełukach, w każdej wiosce, której już nie ma na nowych mapach.

Bukowsko, Wołtuszkowa, Tarnawka, Puławy, Bartne, Cergowa, Jeziorka Duszatyńskie… Czytam je niby zaklęcia. Brzmią po polsku, ale nie całkiem. Łemkowskie? Ukraińskie? Coś starszego? Palec zatrzymuje się na Chryszczatej. Góra samotna, porośnięta bukami, z jeziorkami, które powstały, gdy osunęła się ziemia i pochłonęła kawał lasu. Mówią, że to diabelskie jeziorka. Że woda w nich jest czarna nawet w słońcu.

W nocy nie mogłem spać. Nazwy chodziły za mną jak bezpańskie psy. Wstałem, ubrałem się po cichu, wziąłem plecak i pojechałem. Sam. Do Duszatyna.

Droga kończyła się przy tablicy „Koniec świata”. Dalej tylko ścieżka w górę, błoto po kostki, zapach zgniłych liści. Szedłem długo. Mgła wisiała nisko, jakby ktoś rozpylił mleko. Z początku myślałem, że to tylko jesień, nic takiego. Potem usłyszałem śpiew.

Nie polski. Nie ukraiński. Język, który pamięta się w kościach, zanim się go nauczy w szkole. Stary, niski, kobiecy głos wychodził spod ziemi, z korzeni buków. Zatrzymałem się. Ścieżka znikła. Stałem pośrodku polany, której nie powinno tu być, nie – według mojej mapy.

Na progu chaty – tej samej, którą sobie wczoraj wyobrażałem – stała babuleńka. Poprawiała chustkę. Uśmiechnęła się.

– Daleko idziesz, synku? – zapytała po polsku, ale z takim akcentem, że zrozumiałem dopiero za drugim razem.

– Do Jeziorek – powiedziałem. Głos mi zadrżał.

– Do Jeziorek… – powtórzyła i pokiwała głową. – Wszyscy tam idą. Na chrzest.

Zrobiła krok w bok. Zaprosiła do środka. Nie chciałem, ale nogi same poszły. W izbie pachniało wilgocią i woskiem. Na ścianie wisiał obraz Matki Boskiej z takimi dziwnymi oczami, bez białek. Przerażający. W kącie stała kołyska. Pusta. Kołysała się. Sama.

– Usiądź – powiedziała. – Napijesz się mleka.

Postawiła przede mną glinianą miseczkę. Mleko było ciepłe. Siorbnąłem łyk, ale zobaczyłem, że na powierzchni pływa coś długiego, cienkiego. Włos.

– Nie chcę – powiedziałem.

Babuleńka przestała się uśmiechać.

– Musisz – powiedziała już innym głosem. Głębszym. Prawie męskim. – Bo inaczej nie dojdziesz. Bo inaczej nie będziesz ochrzczony po raz drugi.

Wstałem gwałtownie. Krzesło przewróciło się. Chciałem biec do drzwi, ale drzwi nie było. Tylko ściana z desek. A z kołyski dobiegł płacz dziecka. Głośny, chrapliwy, jakby ktoś dusił noworodka-podmieńca.

Wtedy zrozumiałem. Te wszystkie wioski, których nie ma – nie zniknęły. One są pod ziemią. Pod Jeziorkami. Pod Chryszczatą. Ludzie, którzy tam mieszkali – Łemkowie, Ukraińcy, Polacy, Ormianie, wszyscy – nie wyjechali w czterdziestym siódmym. Zostali. W pewnym sensie. Po części. Utopieni w czarnej wodzie w czasie, kiedy osunęła się góra. I czekają. Na nowych. Absurdalne. Ale czy na pewno?

Babuleńka podeszła bliżej. Twarz jej się zmieniła – zapadła, oczy zrobiły się wielkie, czarne. Z ust wyszły jej słowa, których nie znałem, ale zrozumiałem ich sens:

– Chrzest Polski był pierwszy. Twój będzie drugi. W wodzie, która pamięta. Uważaj.

Usłyszałem szum. Jakby ktoś otworzył śluzę. Podłoga pod stopami zrobiła się miękka, bagnista. Mleko z miseczki wylało się i popłynęło w stronę kołyski. A z kołyski wysunęła się mała, sina rączka i złapała mnie za nogawkę.

Uciekłem przez okno. Szkło nie pękło – po prostu mnie przepuściło, jakbym był duchem. Biegłem w dół, przez bór, który nie miał końca. Gałęzie drapały twarz. Za sobą słyszałem śpiew – już nie jeden głos, tylko setki. Kobiety, dzieci, mężczyźni. Wszyscy wołali mnie po imieniu.

Dotarłem do Jeziorek o świcie. Woda była czarna i gładka jak smoła. Na brzegu leżała moja czapka. Ta, którą miałem na głowie, gdy wychodziłem z domu. Capnąłem i pogalopowałem z nią dalej.

Nie pamiętam już, jak wróciłem do samochodu. Pamiętam tylko, że od tamtej pory, gdy patrzę na mapę Beskidu Niskiego, nazwy się ruszają, drżą, wibrują, migoczą, że cała rzeczywistość mego świata się rusza, drży, wibruje, migocze. Powoli, jak robaki pod skórą, czarne ohydne robaki. A gdy zamknę oczy, widzę babuleńkę. Stoi na progu. Poprawia chustkę. I czeka.

Bo wszyscy tam idziemy. Na chrzest. Po raz drugi. Albo na coś gorszego.

I nie ma już odwrotu.

Hmmm. Pomysł ciekawy, ale wykonanie mnie nie przekonało. A może za wcześnie skończyłeś? Bo kiedy narrator zmienił się w babuleńkę, zaczęło się robić ciekawie. Dokąd lub do czego ma poprowadzić wywołane duchy?

Babska logika rządzi!

Do Duszatyna. Na chrzest. 

urbex w pięknym literackim wydaniu;

klik i pozdrowienia :)

Dzięki, AS. Za klik, za miłe słowa. :)

Czołem!

Podoba mi się ten pomysł! Bardzo ciekawe wykonanie, dość poetyckim językiem i z bardzo zręcznym posłużeniem się powtórzeniami dla celów budowania klimatycznej narracji! 

Czyli z tymi nazwami to jak z katalogiem z Ikei, trzeba uważać z czytaniem na głos :)

Naprawdę niezły tekst, bez zawahania klikam do biblioteki!

Dzięki, Beeeecki. I za kliknięcie, i za miłe słowa. To mówisz, że z katalogiem z Ikei trzeba uważać? Dobre. ;)

To mówisz, że z katalogiem z Ikei trzeba uważać? Dobre. ;)

Macieju, chyba że lubisz szwedzkie duchy :)

Jeszcze taka ciekawostka – pierwotnie pisałem esej: 

„Chryszczata”

Świerzowa, Chyrowa, Chryszczata, Szymbark, Magura Małastowska, Owczary – to nie są tylko puste, nic nie znaczące nazwy. Czytam o wypadach Karola Wojtyły z młodzieżą w Bieszczady i Beskid Niski. Boże, ależ oni wędrowali! Ulegam magii dawnych lat: pięćdziesiątych, sześćdziesiątych, siedemdziesiątych. Minione czasy, inna sceneria, wszystko inne. Inni ludzie – to ważne – których wśród nas w większości już nie ma. Jeżeli zmienia się obsada filmu lub jego nowszej wersji, to nie jest to już ten sam film, a życie jest takim jakby filmem.

Myślę obrazami. O, choćby tutaj. Jakaś stara, poczciwie wyglądająca babuleńka stojąca na progu rozpadającej się chatki i poprawiająca chustę oraz siwe włosy. Widzę ją we wszystkich tych Duszatynach i Prełukach.

Bukowsko, Wołtuszkowa, Tarnawka, Puławy, Bartne, Cergowa, Jeziorka Duszatyńskie, Prełuki, Duszatyn… Odczytuję z mapy kolejne nazwy, które brzmią obco i swojsko zarazem. To fascynujące – te nazwy, takie polskie. A może tylko trochę polskie? Może łemkowskie bardziej albo ukraińskie, kto wie? Zdają się dziwnie znajome i zaczynają ze mną grać w jakąś niekończącą się grę skojarzeń. Halicz wyzwala emocje, Komańcza też. I Baligród, i Wołosań, i nawet Tokarnia.

Czuję się wspaniale, jakbym od zera uczył się polskiego, mowy przodków, mowy ojca i matki, jakbym na nowo poznawał sens oraz znaczenie wyrazów i jakbym od samiusieńkiego początku życia nie robił nic innego, jak tylko szedł ku tym właśnie Jeziorkom Duszatyńskim, by w ich wodach przeżyć powtórnie Chrzest Polski i swój własny.